Jakie są rodzaje plis okiennych i czym się różnią?

Jedna osoba chce zasłonić mieszkanie przed wzrokiem przechodniów, ale nie rezygnować ze światła. Inna szuka osłony do mocno nagrzewającej się sypialni. Rodzice potrzebują zaciemnienia pokoju dziecięcego na czas drzemki, a właściciel wynajmowanego mieszkania nie chce wiercić otworów w oknach.

W każdym z tych przypadków odpowiedzią mogą być plisy, ale niekoniecznie ten sam ich rodzaj.

Plisy, czyli rolety plisowane, bywają również określane jako rolety harmonijkowe, żaluzje plisowane albo potocznie „rolety plisy”. Ich tkanina składa się w regularną harmonijkę, a możliwość przesuwania materiału od góry i od dołu pozwala zasłonić dokładnie ten fragment szyby, który w danej chwili tego wymaga.

Pod nazwą „rodzaje plis” kryje się jednak kilka różnych podziałów. Jedne określenia opisują tkaninę, inne stopień zaciemnienia, a jeszcze inne sposób montażu. Jedna plisa może być jednocześnie:

• bezinwazyjna,
• termoizolacyjna,
• wykonana na wymiar,
• wyposażona w tkaninę o strukturze plastra miodu.

Dlatego przed zakupem nie wystarczy wybrać koloru. Trzeba ustalić, co plisa ma robić, ile światła ma przepuszczać, gdzie zostanie zamontowana i do jakiej konstrukcji okna ma zostać dopasowana.

Jak można podzielić plisy okienne?

Żeby wybrać odpowiednią plisę, odpowiedz najpierw na kilka prostych pytań: ile światła ma wpuszczać, czy ma chronić przed nagrzewaniem, jak ma być zamontowana i do jakiego okna ma pasować.

Te możliwości nie wykluczają się. Plisa bezinwazyjna może być wykonana z tkaniny komórkowej, mieć właściwości termoizolacyjne i zapewniać blackout. Jedno określenie opisuje materiał, drugie jego działanie, a trzecie sposób montażu.

Plisy klasyczne czy plaster miodu – czym różni się ich budowa?

Pierwsza ważna różnica dotyczy konstrukcji tkaniny. Pod tym względem wyróżniamy plisy klasyczne oraz komórkowe.

Klasyczne rolety plisowane

Klasyczna plisa jest wykonana z jednej warstwy tkaniny złożonej w regularną harmonijkę. Podczas odsłaniania okna materiał składa się pomiędzy profilami aluminiowymi, dzięki czemu zajmuje niewiele miejsca.

W wielu systemach przez niewielkie otwory w materiale przechodzą linki utrzymujące plisę w odpowiednim położeniu. Otwory mogą być widoczne pod światło, szczególnie przy mocno nasłonecznionym oknie.

Pojedyncza budowa materiału nie oznacza jednak, że wszystkie klasyczne plisy działają tak samo. Wśród nich dostępne są zarówno tkaniny przepuszczające i rozpraszające naturalne światło, jak i materiały nieprzezroczyste, przyciemniające, termoizolacyjne oraz blackout.

Plisy komórkowe, czyli plaster miodu

Tkanina komórkowa składa się z połączonych warstw materiału. Po rozłożeniu powstają pomiędzy nimi poziome komory przypominające plaster miodu. Z tego powodu takie osłony są często nazywane plisami Honeycomb.

Powietrze znajdujące się w komorach tworzy dodatkową warstwę pomiędzy szybą a pomieszczeniem. Pomaga to ograniczać wymianę ciepła przy oknie. Sznurki mogą być prowadzone wewnątrz tkaniny, dzięki czemu na jej powierzchni nie widać typowych otworów.

Czy każda plisa plaster miodu jest zaciemniająca?

Nie. Plaster miodu opisuje budowę materiału, a nie ilość przepuszczanego światła.

Tkanina komórkowa może:

• delikatnie przepuszczać i rozpraszać światło dzienne;
• przyciemniać pomieszczenie;
• posiadać warstwę blackout.

Na rynku dostępne są zarówno komórkowe osłony przepuszczające światło, jak i warianty zaciemniające.

Plisy klasyczne i komórkowe – najważniejsze różnice

Jak plisy różnią się ilością przepuszczanego światła?

To, ile światła przechodzi przez tkaninę, ma bezpośredni wpływ na jasność pomieszczenia, prywatność i komfort wypoczynku. W praktyce najłatwiej podzielić plisy na trzy grupy:

W sklepach można spotkać również określenia takie jak „nieprzezroczysta”, „dimout” czy „zaciemniająca”. Nie zawsze są one używane w identyczny sposób, dlatego zamiast kierować się wyłącznie nazwą, warto sprawdzić opis konkretnej tkaniny lub zamówić jej próbkę.

Plisy przepuszczające i rozpraszające światło

Taka tkanina ogranicza ostre promienie słoneczne, ale nadal pozwala korzystać z naturalnego światła. W zależności od gęstości materiału może także osłaniać wnętrze przed wzrokiem z zewnątrz.

To dobry wybór do salonu, kuchni, łazienki lub domowego biura, czyli pomieszczeń, które powinny pozostać jasne w ciągu dnia.

W mieszkaniu na parterze szczególnie przydatna jest plisa góra–dół. Można nią zasłonić dolną część okna przed wzrokiem przechodniów, pozostawiając odsłoniętą górę szyby. Dzięki temu wnętrze nadal otrzymuje światło dzienne.

Czy przez jasną plisę widać wnętrze?

Jasny kolor nie oznacza automatycznie, że tkanina jest przezroczysta. O poziomie prywatności decydują przede wszystkim gęstość materiału, jego splot oraz różnica oświetlenia po obu stronach okna.

W dzień wnętrze jest zwykle lepiej osłonięte, ponieważ na zewnątrz jest jaśniej. Wieczorem sytuacja może się odwrócić: gdy w pomieszczeniu świeci światło, sylwetki i wyposażenie mogą być bardziej widoczne.

Dlatego próbkę najlepiej obejrzeć przy szybie zarówno za dnia, jak i wieczorem po włączeniu oświetlenia.

Plisy przyciemniające

Tkanina przyciemniająca ogranicza dopływ światła mocniej niż delikatny materiał rozpraszający, ale nie musi zapewniać całkowitej ciemności.

Sprawdzi się, gdy chcesz:

• ograniczyć ostre słońce;
• zmniejszyć refleksy na ekranie;
• poprawić komfort oglądania telewizji;
• przyciemnić salon lub gabinet;
• osłonić mocno nasłonecznione pomieszczenie.

To praktyczne rozwiązanie dla osób, które potrzebują wyraźnej ochrony przed światłem, ale nie chcą korzystać z pełnego blackout przez cały dzień.

Plisy blackout – gdy potrzebujesz mocnego zaciemnienia

Tkanina blackout została zaprojektowana tak, aby blokować światło przechodzące przez jej powierzchnię.

Takie plisy są najczęściej wybierane do sypialni, pokoju dziecięcego, domowego kina lub pomieszczenia z projektorem. Mogą być również dobrym rozwiązaniem dla osób, które śpią w ciągu dnia albo mają okno wystawione na intensywne poranne światło.

Blackout może występować zarówno w klasycznej tkaninie plisowanej, jak i w materiale komórkowym o strukturze plastra miodu. Określenie to opisuje zdolność tkaniny do blokowania światła, a nie jej budowę ani sposób montażu.

Dlaczego blackout nie zawsze oznacza całkowitą ciemność?

Tkanina może nie przepuszczać światła, ale promienie nadal mogą wpadać pomiędzy osłoną a ramą okna. Najczęściej są widoczne przy bocznych krawędziach oraz nad lub pod plisą.

Dlatego stopień zaciemnienia zależy nie tylko od tkaniny, ale także od dokładności pomiaru, wybranego sposobu montażu i wielkości prześwitów wokół osłony. Rozwiązania przeznaczone do bardzo mocnego zaciemnienia wykorzystują dodatkowe prowadzenie, aby ograniczyć światło wpadające bokami.

Jeżeli zależy Ci na możliwie ciemnej sypialni, nie pytaj wyłącznie: „Czy materiał jest blackout?”. Sprawdź również:

• gdzie plisa zostanie zamontowana;
• jak szeroki obszar szyby zasłoni;
• ile miejsca pozostanie po bokach;
• czy okno wymaga dodatkowych prowadnic.

Czy kolor tkaniny wpływa na zaciemnienie?

Kolor wpływa przede wszystkim na wygląd osłony i odbiór wnętrza. Ciemniejsza tkanina może sprawiać wrażenie mocniejszego przyciemnienia, a jasna pomaga zachować lekki i jasny charakter pomieszczenia. Nie oznacza to jednak, że ciemna plisa automatycznie jest blackout.

O rzeczywistym stopniu zaciemnienia decydują budowa i właściwości materiału. Jasna tkanina blackout może skutecznie blokować światło, podczas gdy ciemna tkanina przepuszczająca nadal będzie wpuszczać jego część.

Przy wyborze koloru warto uwzględnić ilość światła w pomieszczeniu, stronę świata, wielkość przeszklenia, kolor ramy oraz wystrój wnętrza. Próbkę najlepiej obejrzeć przy szybie zarówno w dzień, jak i wieczorem, ponieważ ten sam odcień może wyglądać inaczej zależnie od oświetlenia.

Jak działają plisy termoizolacyjne i czy zawsze zaciemniają wnętrze?

Plisy termoizolacyjne pomagają ograniczać nagrzewanie pomieszczenia latem oraz utratę ciepła w pobliżu szyby w chłodniejszych miesiącach. Nie oznacza to jednak jednego konkretnego rodzaju materiału.

Właściwości termoizolacyjne mogą wynikać z powłoki umieszczonej od strony szyby, komórkowej budowy tkaniny albo połączenia obu rozwiązań. Dlatego plisa termoizolacyjna może przepuszczać światło, przyciemniać wnętrze lub być blackout.

Tkaniny z powłoką termiczną

W klasycznej plisie funkcję termiczną może zapewniać specjalna powłoka umieszczona po stronie szyby. Jej zadaniem jest ograniczenie wpływu intensywnych promieni słonecznych na wnętrze.

Takie rolety plisowane termoizolacyjne mogą jednocześnie:

• poprawiać prywatność;
• ograniczać ostre światło;
• przyciemniać pomieszczenie;
• pomagać chronić je przed nadmiernym nagrzewaniem.

Powłoka termiczna nie oznacza jednak automatycznie pełnego blackout. Przykładem jest kolekcja Thermo Rząska®, która przyciemnia mocniej niż lżejsze tkaniny, ale nie jest kolekcją zapewniającą 100% blackout.

Plisy plaster miodu a termoizolacja

W plisach komórkowych pomiędzy warstwami materiału znajdują się komory wypełnione powietrzem. Tworzą one dodatkową barierę pomiędzy szybą a wnętrzem i pomagają ograniczać wymianę ciepła.

Budowa plastra miodu nie przesądza jednak o stopniu zaciemnienia. Tkanina komórkowa może wpuszczać rozproszone światło, mocniej przyciemniać pomieszczenie albo posiadać warstwę blackout.

Czy plisy termoizolacyjne zastępują rolety zewnętrzne?

Nie. Plisa zamontowana po wewnętrznej stronie okna może poprawić komfort w pomieszczeniu, ale nie zastąpi rolety zewnętrznej, markizy ani klimatyzacji.

Na jej działanie wpływają przede wszystkim wielkość i nasłonecznienie okna, odległość tkaniny od szyby, prześwity przy krawędziach oraz dokładność dopasowania osłony.

Najlepszy efekt uzyskasz wtedy, gdy plisa znajduje się blisko szyby, ma właściwie dobrany wymiar i nie pozostawia dużych szczelin po bokach.

Plisy bezinwazyjne i inwazyjne – czym różni się montaż?

Sposób montażu nie określa rodzaju tkaniny ani stopnia zaciemnienia. Zarówno plisy przepuszczające światło, termoizolacyjne, jak i blackout mogą być dostępne z różnymi mocowaniami, jeżeli pozwala na to konstrukcja okna.

Najważniejsza różnica polega na tym, czy osłona zostanie zamocowana bez wiercenia, czy przykręcona do okna.

Plisy bezinwazyjne bez wiercenia

Plisy bezinwazyjne mocuje się bez wykonywania otworów w ramie lub listwie przyszybowej. Najczęściej stosuje się uchwyty zaciskowe zakładane na otwierane skrzydło albo elementy przyklejane do odpowiedniej powierzchni.

Montaż zaciskowy sprawdza się przede wszystkim przy wielu standardowych oknach rozwierno-uchylnych. Plisa porusza się razem ze skrzydłem, a po jej zdjęciu w ramie nie pozostają otwory. Jest to praktyczne rozwiązanie w wynajmowanym mieszkaniu lub wtedy, gdy zależy Ci na łatwym demontażu osłony.

Mocowanie klejone może być stosowane także tam, gdzie uchwytów zaciskowych nie da się założyć, na przykład przy wybranych oknach stałych. Wymaga jednak odpowiedniej powierzchni, prawidłowego przygotowania miejsca klejenia i wystarczającej ilości przestrzeni przy szybie.

Montaż inwazyjny w świetle szyby

Montaż inwazyjny polega na przykręceniu niewielkich elementów mocujących do listwy przyszybowej lub innego miejsca wskazanego w instrukcji systemu.

Plisa znajduje się wtedy blisko szyby, dzięki czemu rama pozostaje w dużej części odsłonięta, a osłona wygląda dyskretnie. Takie mocowanie może również ograniczyć ryzyko kolizji plisy z klamką.

Montaż inwazyjny wymaga jednak wykonania otworów oraz sprawdzenia szerokości i głębokości listwy przyszybowej. Jest to szczególnie ważne przy tkaninach komórkowych, które po złożeniu mogą zajmować więcej miejsca niż klasyczna tkanina plisowana.

Montaż bezinwazyjny czy inwazyjny – szybkie porównanie

Szczegółowe porównanie znajduje się w osobnym poradniku „Plisy bezinwazyjne czy inwazyjne?”.

Dlaczego montaż trzeba wybrać przed pomiarem?

Ponieważ miejsce zamocowania wpływa na szerokość i wysokość plisy.

Inaczej mierzy się osłonę mocowaną na ramie okiennej, a inaczej plisę umieszczaną w świetle szyby. Znaczenie ma również rodzaj tkaniny. Materiał komórkowy po złożeniu zajmuje więcej miejsca i może wymagać głębszej listwy przyszybowej niż klasyczna tkanina jednowarstwowa. Takie różnice są uwzględniane również w wymaganiach montażowych produktów Rząska®.

Jak działają plisy góra–dół i plisy dzień–noc?

Sposób przesuwania materiału jest kolejną cechą, która wpływa na codzienne korzystanie z osłony.

Plisy góra–dół

W systemie góra–dół można przesuwać zarówno górny, jak i dolny profil.

Pozwala to:

• zasłonić dolną część szyby;
• pozostawić światło u góry;
• osłonić środkowy fragment okna;
• przesunąć materiał w miejsce, z którego padają promienie słoneczne;
• całkowicie zasłonić szybę wieczorem.

To idealne rozwiązanie do mieszkań na parterze, łazienek, gabinetów i pomieszczeń wychodzących bezpośrednio na ulicę. System góra–dół występuje zarówno przy klasycznych plisach, jak i osłonach komórkowych.

Plisy dzień–noc

Plisy dzień–noc wykorzystują dwa materiały o różnych właściwościach. Najczęściej jest to połączenie tkaniny przepuszczającej światło z materiałem przyciemniającym lub blackout.

W ciągu dnia można korzystać z jaśniejszego materiału, a wieczorem przesunąć część zaciemniającą. System dzień noc różni się od standardowej plisy góra–dół, która zazwyczaj ma tylko jedną tkaninę.

Czym plisy różnią się od rolet dzień–noc i rolet rzymskich?

Klasyczne rolety dzień–noc regulują światło za pomocą naprzemiennych pasów materiału. Rolety rzymskie podnoszą się natomiast w dekoracyjne, poziome fałdy.

Plisa wyróżnia się możliwością ustawienia materiału w wybranym miejscu szyby. Dzięki temu nie trzeba odsłaniać całej dolnej części okna, aby wpuścić do wnętrza więcej światła.

Czy plisy pasują do każdego typu okna?

Plisy można dopasować do wielu rodzajów okien, ale nie każdy system będzie odpowiedni do każdej konstrukcji. Znaczenie mają między innymi kształt i grubość ramy, głębokość listwy przyszybowej, położenie klamki, sposób otwierania oraz wielkość przeszklenia.

Wybór tkaniny również może wpływać na możliwości montażu. Materiał komórkowy zajmuje po złożeniu więcej miejsca niż klasyczna tkanina, dlatego może wymagać większej przestrzeni przy szybie.

Plisy do standardowych okien i drzwi balkonowych

Do typowych okien rozwierno-uchylnych można zazwyczaj dobrać zarówno plisy bezinwazyjne, jak i montowane inwazyjnie. Ostateczny wybór zależy od budowy ramy, listwy przyszybowej, miejsca przy klamce oraz tego, czy użytkownik zgadza się na wiercenie.

Przy dużych przeszkleniach trzeba dodatkowo sprawdzić maksymalne wymiary wybranego systemu. Czasami lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie kilku osobnych plis zamiast jednej bardzo szerokiej osłony. Ułatwia to sterowanie i pozwala osobno regulować dopływ światła na poszczególnych częściach przeszklenia.

Jak łatwo dopasować rodzaj plisy do swoich potrzeb?

Zamiast zaczynać od nazwy kolekcji, zacznij od problemu, który chcesz rozwiązać.

Jak poznane rodzaje plis wyglądają w ofercie Rząska®?

Nazwy kolekcji dostępnych w sklepie nie są ogólnymi nazwami wszystkich rodzajów plis. Każda kolekcja jest konkretnym wariantem tkaniny o określonym wyglądzie i działaniu.

W naszej ofercie plisy można dobrać w następujący sposób:

Plisy Premium przepuszczają i rozpraszają naturalne światło, ale nie są transparentne. Melange i Dolomite mają bardziej widoczną, dekoracyjną strukturę.

Thermo to klasyczna tkanina z powłoką termiczną od strony szyby. Mocniej ogranicza światło niż Premium, Melange i Dolomite, ale nie jest wariantem 100% blackout.

Thermo Honeycomb ma budowę komórkową i delikatnie przepuszcza światło dzienne. Blackout Honeycomb korzysta z podobnej konstrukcji plastra miodu, ale dodatkowo blokuje światło przechodzące przez tkaninę.

Plisy wykonujemy na indywidualny wymiar. W sklepie internetowym możesz zdecydować o rodzaju tkaniny, kolorze materiału, kolorze profili aluminiowych i wybranym sposobie montażu.

Jakie plisy wybrać? Najważniejsze wnioski

Nie istnieje jeden rodzaj plisy odpowiedni do każdego okna.

Do jasnego salonu może pasować tkanina rozpraszająca światło. W mocno nasłonecznionym pomieszczeniu lepszym wyborem będą plisy termoizolacyjne. Do sypialni lub pokoju dziecięcego warto rozważyć blackout, a w wynajmowanym mieszkaniu – montaż bez wiercenia.

Najważniejsze jest prawidłowe połączenie czterech elementów:

• rodzaju tkaniny;
• stopnia przepuszczania światła;
• sposobu montażu;
• wymiaru dopasowanego do konkretnego okna.

Dobra plisa nie jest po prostu „termo”, „Honeycomb” albo „bezinwazyjna”. To osłona, której materiał, mocowanie i wymiary odpowiadają na rzeczywisty problem mieszkańców.

Jak wybrać plisy okienne na wymiar?

Przed zamówieniem przejdź kolejno przez pięć decyzji:

1. Określ problem: prywatność, słońce, temperatura czy zaciemnienie.
2. Wybierz rodzaj tkaniny: klasyczną albo komórkową.
3. Wybierz stopień zaciemnienia: rozproszone światło, przyciemnienie albo blackout.
4. Dopasuj montaż do konstrukcji okna: zaciskowy, klejony, inwazyjny lub dachowy.
5. Wykonaj pomiar według instrukcji konkretnego produktu.

Dopiero na końcu wybierz kolor tkaniny i profili.

Tak zachowana kolejność zwiększa szansę na idealne dopasowanie i pozwala uniknąć sytuacji, w której prawidłowo wykonana plisa nie pasuje do klamki, listwy przyszybowej albo oczekiwanego sposobu użytkowania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy plisy bezinwazyjne mogą być blackout?

Tak. „Bezinwazyjna” opisuje sposób montażu, a „blackout” właściwości tkaniny. Plisa może więc blokować światło i jednocześnie być mocowana bez wiercenia.

Czy każda plisa Honeycomb chroni przed nagrzewaniem?

Komórkowa budowa tworzy warstwę powietrza przy szybie, która wspiera właściwości termoizolacyjne. Rzeczywisty efekt zależy jednak również od budowy konkretnej tkaniny, dopasowania osłony i wielkości prześwitów.

Czy plisy termoizolacyjne zapewniają pełne zaciemnienie?

Nie zawsze. Tkanina może ograniczać nagrzewanie, a jednocześnie nadal przepuszczać część światła. Jeżeli potrzebujesz ciemności, sprawdź, czy wybrany materiał ma właściwości blackout.

Jakie plisy wybrać do sypialni?

Najczęściej dobrym wyborem będą plisy blackout. Trzeba jednak uwzględnić również sposób montażu i prześwity przy krawędziach osłony.

Czy plisy nadają się na drzwi balkonowe?

Tak, pod warunkiem dopasowania wymiaru, mocowania i położenia profili do klamki oraz wysokości skrzydła.